Ochrymy
Ochrymy: gwarowo: „ochrymy”, „ochrymoṷ”, przymiotnik „ochrymoṷski”.
Dzisiejsza wieś Ochrymy, leżąca w granicach województwa podlaskiego, została zorganizowana w drugiej połowie XVIII w. na ziemiach byłej Puszczy Bielskiej, które zamieszkiwali prawosławni Rusini (przodkowie dzisiejszych Białorusinów). Jej mieszkańcy należeli do unickiej Parafii w Lewkowie Starym.
Po trzecim rozbiorze Rzeczypospolitej wieś Ochrymy włączono do Prus Nowowschodnich – nowej prowincji państwa pruskiego. Wieś należała wówczas do nowo utworzonego amtu klejnickiego, który był terytorialną jednostką administracyjno-gospodarczą (tworzyło go aż 65 wsi). W 1806 r. w Ochrymach podatki płaciło 4 gospodarzy: 1/ Paweł Ochrym, 2/ Niescior Ochrym, 3/ Olexiey Ochrym, 4/ Adam Pietrusiuk.
Po 1807 r. amt klejnicki został włączony w granice państwa rosyjskiego i mieszkańcy Ochrymów stali się poddanymi carów rosyjskich.
W połowie lat 20. XIX w. carskie władze rozpoczęły w Ochrymach akcję szczepienia dzieci przeciwko ospie – poprawiając stan zdrowotny lokalnej wspólnoty.
W 1839 r. zamieszkujący w Ochrymach dotychczasowi unici stali się wraz ze swym proboszczem Jakubem Arteckim z Parafii w Lewkowie Starym wiernymi rosyjskiej Cerkwi prawosławnej.
Przełomowym wydarzeniem dla mieszkańców wsi Ochrymy było uzyskanie w wyniku carskich reform z 1861 r. wolności osobistej i gruntów rolnych na własność.
W 1896 r. w Ochrymach (gminy Łosińskiej) było 17 budynków mieszkalnych, które zamieszkiwało 130 osób (70 mężczyzn i 60 kobiet).
W sierpniu 1915 r. mieszkańcy Ochrymów zostali ewakuowani przez władze carskiej Rosji przed przesuwającym się frontem walk rosyjsko-niemieckich na wschód (bieżeństwo) i wracali do zrujnowanej wsi dopiero w latach 1918–1922.
Według spisu ludności z września 1921 r. wieś Ochrymy leżała w gminie Łosinka pow. Bielsk, było w niej 19 budynków mieszkalnych, w których zamieszkiwały 103 osoby (46 mężczyzn i 57 kobiet), z których 100 osób było wyznania prawosławnego, 3 osoby rzymskokatolickiego. Według ww. spisu 103 osoby były narodowości polskiej, co wskazuje na sfałszowanie wyników przez rachmistrza, gdyż do narodowości polskiej zaliczono 100 prawosławnych Białorusinów.
W Ochrymach w 1925 r. 28 dzieci wyznania prawosławnego nie wypełniało obowiązku szkolnego.
Według podziału gmin wiejskich województwa białostockiego na gromady z 14 października 1933 r. Ochrymy wchodziły w skład gm. Łosinka, pow. Bielsk. Gromadę Ochrymy, w której była siedziba sołtysa, tworzyły miejscowości: Ochrymy i Podochrymy.
Na początku II wojny światowej, pod koniec września 1939 r., wieś Ochrymy została włączona do Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, a po zajęciu Białostocczyzny w końcu czerwca 1941 r. przez wojska niemieckie weszła w skład jednostki administracyjnej Amts Komisariat Białowieża w Bezirk Bialystok.
Z Ochrymów w okresie okupacji niemieckiej wywieziono na roboty do Niemiec 3 jej mieszkańców: Andrzeja Ochrymiuka, Trofima Ochrymiuka i Zinaidę Ochrymiuk. Do rodzinnej wsi powrócił tylko Andrzej Ochrymiuk, gdyż Zinaida Ochrymiuk zginęła w Niemczech, a Trofim Ochrymiuk po ucieczce z robót wstąpił do Armii Radzieckiej i zginął, walcząc na froncie.
2 sierpnia 1942 r. niemieccy żandarmi dokonali wysiedlenia wszystkich mieszkańców wsi Ochrymy do Lewkowa Starego, a zabudowania zostały spalone. Wysiedlono wówczas m.in. rodziny gospodarzy: Mikołaja Baczyńskiego, Mikołaja Dawidziuka, Aleksandra Kononiuka, Konstantego Kononiuka, Dymitra Nieścieruka, Grzegorza Ochrymiuka, Ignacego Ochrymiuka, Mikołaja Ochrymiuka, Nikona Ochrymiuka i Trofima Ochrymiuka. Po wyzwoleniu spod okupacji hitlerowskiej, wieś została odbudowana.
Według spisu powszechnego z 1945 r. we wsi Ochrymy, włączonej do nowo utworzonej gminy Narewka, było 167 mieszkańców, z czego 82 osoby do lat 18, a 85 osób powyżej 18 lat.
Po II wojnie światowej w Ochrymach zorganizowano niepełną Szkołę Podstawową z jedną salą lekcyjną własną, w której jeden nauczyciel kwalifikowany uczył 40 dzieci w klasach I–IV. W latach 50. XX w. placówkę tę przekształcono w szkołę z białoruskim językiem nauczania (wykładowym). We wrześniu 1960 r. nauczycielka Walentyna Chmara uczyła w niej 32 dzieci. We wrześniu 1970 r. w Szkole Podstawowej z białoruskim językiem nauczania w Ochrymach z jednym nauczycielem uczyło się jeszcze 15 uczniów. W następnym roku szkoła ta została zlikwidowana.
Według danych Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2002 r. w Ochrymach znajdowały się 64 gospodarstwa domowe. Wśród nich najwięcej, bo 23 było gospodarstw zamieszkałych przez jedną osobę. W latach 1998–2021 liczba mieszkańców we wsi zmalała o 44,3%. W 2021 r. w Ochrymach było 103 mieszkańców, z czego 51,5% stanowiły kobiety, a 48,5% mężczyźni.
Nagrania z miejscowości Ochrymy (12)
- Czas trwania: 45 s
Pływe czownyczok pa reczcyПлывэ човнычок па рэчцы
Tekst pieśni: Pływe czownyczok pa reczcy
- Czas trwania: 29 s
Balić…hałowańka, balićБаліць... галованька, баліць
Tekst pieśni: Balić…hałowańka, balić
- Czas trwania: 7 s
Pa peredzi lebedzi…Па пэрэдзі лебэдзі...
Tekst pieśni: Pa peredzi lebedzi…
- Czas trwania: 7 s
Dażali żytaДажалі жыта
Tekst pieśni: Dażali żyta
- Czas trwania: 24 s
Oj wyjdu-wyjdu, stanu ja na hrudoczkuОй выйду-выйду, стану я на грудочку
Tekst pieśni: Oj wyjdu-wyjdu, stanu ja na hrudoczku
- Czas trwania: 19 s
A nasz marszałokА наш маршалок
Tekst pieśni: A nasz marszałok
- Czas trwania: 1 min 31 s
Kalina-malina u łuzi rasłaКаліна-маліна у лузі расла
Tekst pieśni: Kalina-malina u łuzi rasła
- Czas trwania: 1 min 47 s
Jawor nad rekojuЯвор над рэкою
Tekst pieśni: Jawor nad rekoju
- Czas trwania: 1 min 19 s
Pasieju huroczki blizka nad wadojuПасею гурочкі блізка над вадою
Tekst pieśni: Pasieju huroczki blizka nad wadoju
- Czas trwania: 8 s
Oj, ty kocie siwy, nie jdzi u naszy śliwyОй, ты коце сівы, не йдзі ў нашы слівы
Tekst pieśni: Oj, ty kocie siwy, nie jdzi u naszy śliwy
- Czas trwania: 12 s
Kuju-kuju nożkuКую-кую ножку
Tekst pieśni: Kuju-kuju nożku
- Czas trwania: 24 s
Bajka o kurceКазка пра курачку