Reduty POWIAT BIELSKI / GMINA ORLA

Reduty: gwarowo: „ruduty”, „rudutuṷ”, przymiotnik „ruduuśki”.

Dzisiejsza wieś Reduty, leżąca w granicach województwa podlaskiego, została zorganizowana w pierwszej połowie XVI w. w prywatnych dobrach orlańskich ruskiego magnata Michajły Bohusza Bohawitynowicza leżących w granicach ówczesnego województwa podlaskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Pierwsza spisana wzmianka o wsi Reduty pochodzi z 1577 r. z „Regestu pobierania poboru z włości orlańskiej książąt Słuckich”, w którym podano, iż osada ma 21 włók gruntów i są w niej dwie karczmy. W Redutach w tym czasie zamieszkiwali także bojarzy, trudniący się służbą dworską. W XVIII w. wieś Reduty (dawniej: Rudułty) dzierżawiona była przez przedstawicieli rodu Branickich.

Wieś Reduty należała do prawosławnej Parafii w Orli (w wiekach XVII i XVIII będącej parafią Cerkwi unickiej).

W połowie lat 20. XIX w., już w państwie rosyjskim, władze rozpoczęły w Redutach (dawniej: Rudułtach) akcję szczepienia dzieci przeciwko ospie, poprawiając stan zdrowotny lokalnej wspólnoty.

Przełomowym wydarzeniem dla mieszkańców Redut było uzyskanie w wyniku carskiej reformy uwłaszczeniowej z 1861 r. wolności osobistej oraz gruntów rolnych na własność.

Początki szkolnictwa w Redutach przepadają na październik 1884 r., kiedy to otwarto jednoklasową szkołę cerkiewno-parafialną, w której naukę rozpoczęło 25 chłopców i 5 dziewczynek. Nauczycielami byli proboszcz Parafii Prawosławnej w Orli i absolwent szkoły ludowej w Orli Lew Popławski. W 1887 r. przemianowaną ją na szkołę gramoty. W 1900 r. nauczycielem był Leon Olesiuk.

W 1896 r. w Redutach (dawniej: Redułtach) znajdowało się 49 budynków mieszkalnych z 351 mieszkańcami (mężczyzn – 175, kobiet – 176).

W sierpniu 1915 r. mieszkańcy Redut zostali ewakuowani przez władze carskiej Rosji przed przesuwającym się frontem walk rosyjsko-niemieckich na wschód (bieżeństwo) i wracali do zrujnowanej wsi dopiero w latach 1918–1922.

Według spisu ludności z września 1921 r. we wsi Reduty (dawniej: Redułty), gminy Orla, było 18 budynków mieszkalnych, w których zamieszkiwało 171 osób (z czego 86 mężczyzn i 85 kobiet) – wszyscy byli wyznania prawosławnego i narodowości białoruskiej.

W 1926 r. utworzono koło Białoruskiej Włościańsko-Robotniczej Hromady, do którego należeli m.in.: Maksym Siewko i Siemion Krupa.

W okresie międzywojennym działała polska Publiczna Szkoła Powszechna w Redutach, w której dzieci w ciągu 7 lat nauki zdobywały edukację w języku polskim i to tylko na poziomie 4 klasy. Jednym z nauczycieli był Marian Witaszek.

Po zajęciu Białostocczyzny w końcu września 1939 r. przez władze radzieckie polską szkołę w Redutach przeorganizowano na szkołę radziecką i wprowadzono w niej język białoruski. W czasie okupacji niemieckiej w Redutach działała białoruska Szkoła Podstawowa, w której nauczał Roman Starosielnik.

W 1945 r. w Redutach mieszkało 396 osób.

Orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Bielsku Podlaskim z dnia 30 sierpnia oraz 3 i 7 września 1950 r. na własność państwa przeszło mienie pozostałe po 6 mieszkańcach wsi Reduty przesiedlonych po II wojnie światowej do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich: 1/ Siewko Teodozja c. Sergiusz – 1,5 ha gruntu, 2/ Butura Piotr s. Sergiusz – 4 ha gruntu, 3/ Troc Paweł s. Stefana – 5 ha gruntu, 4/ Sawicka Ulianna c. Karpa – 6 ha gruntu, 5/ Borowik Daniel s. Bazylego – 2 ha gruntu, 6/ Szerenos Dementi s. Samuela – 2,5 ha gruntu¹.

Po II wojnie światowej w Redutach zorganizowano czteroklasową białoruską Publiczną Szkołę Podstawową. W roku szkolnym 1948/1949 była to już placówka z polskim językiem nauczania, w której w klasach I–IV było 67 uczniów. W roku szkolnym 1953/1954 w Szkole Podstawowej w Redutach z polskim językiem wykładowym uczyło się 63 dzieci, kierownikiem szkoły był Romuald Tyminski. W latach 60. XX w. dzieci z klas wyższych uczęszczały do zbiorczej Szkoły Podstawowej w Orli. W roku szkolnym 1970/1971 w ośmioklasowej Szkole Podstawowej w Redutach było 71 uczniów, z których w klasach II-VIII języka białoruskiego uczyło się 63 uczniów. W roku szkolnym 1975/1976 języka białoruskiego uczyło się już tylko 15 uczniów. Szkołę tę zlikwidowano w końcu lat 70. XX w., a dzieci kontynuowały naukę ojczystego języka białoruskiego w Szkole Podstawowej w Orli.

Według danych Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2002 r. w Redutach było 85 gospodarstw domowych. Wśród nich najwięcej, bo 42 – gospodarstw zamieszkałych przez 2 osoby. W latach 1998–2021 liczba mieszkańców zmalała o 61,5%. W 2021 r. w Redutach mieszkały 84 osoby, z czego 52,4% stanowiły kobiety, a 47,6% mężczyźni.